TL Erirken Gerçekte Ne Kazandın? Dolar Bazında Reel Getiri Rehberi

Portföyün "%80 kazandı" diyor. Ama aynı dönemde enflasyon %75, dolar %60 arttıysa - gerçekte ne kazandın? Çoğu uygulama sana nominal getiriyi gösterir; oysa Türk yatırımcı için asıl soru reel (enflasyona/dolara göre düzeltilmiş) getiridir. Bu rehber farkı örnekle açıklıyor.

Bilgilendirme amaçlıdır, yatırım tavsiyesi değildir.

#Nominal vs Reel Getiri

Nominal getiri: paranın sayısal artışı (100.000 TL → 180.000 TL = %80). Reel getiri: satın alma gücünün gerçek değişimi - enflasyon düşüldükten sonra.

Yüksek enflasyon ortamında nominal getiri sistematik olarak yanıltıcıdır. Sayılar büyür ama cebindeki gerçek değer aynı kalabilir, hatta erir.

#Formül

Reel Getiri = ((1 + Nominal Getiri) / (1 + Enflasyon)) − 1

Dolar bazında bakmak istersen, getiriyi dönem başı ve sonu dolar kuruna çevirip karşılaştırırsın.

#Örnek Hesap

100.000 TL'lik portföy, 1 yılda 180.000 TL oldu (nominal +%80). Aynı dönemde:

%80 kazanç, enflasyon sonrası sadece %2.9 reel kazanca düşüyor. Dolar bazında bakarsak:

İlginç: bu örnekte dolar bazında getiri (+%40), TL-reel'den (+%2.9) yüksek çıktı - çünkü enflasyon kurdan hızlı arttı. Hangi ölçütle baktığın sonucu tamamen değiştirir. İşte bu yüzden her ikisini de görmek gerekir.

#Hangi Ölçüte Bakmalısın?

• TL harcaman varsa (Türkiye'de yaşıyorsun): TÜFE-reel getiri, satın alma gücünü gösterir.
• Servet biriktiriyorsan / dövizle düşünüyorsan: dolar bazında getiri, küresel satın alma gücünü gösterir.
• En sağlıklısı: ikisini birden izlemek.

#En Sık Yapılan Hata

Nominal getiriye bakıp "kazandım" sanmak. Mevduatta %50 faiz aldın ama enflasyon %65'se - reel olarak kaybettin. Altın, hisse, fon... hepsinde aynı kural geçerli. Gerçek karşılaştırma ancak reel bazda anlamlıdır.

#Alvest ile Reel Getirini Gör

Alvest'in Reel Getiri motoru, portföyünün hem TÜFE-reel hem dolar bazında gerçek getirisini hesaplar. Kaç yıldır yatırım yapıyorsun ve gerçekte ne kazandın - tek ekranda, tahmini olmadan.

Hızlı bir tahmin için Reel Getiri Hesaplayıcı'yı kullan, ya da tüm portföyünü bağlamak için Alvest'i ücretsiz dene.

#Sıkça Sorulan Sorular

Reel getiri negatif olabilir mi? Evet. Nominal kazancın enflasyonun altındaysa reel getirin negatiftir - yani satın alma gücün azalmıştır.

TÜFE mi Yİ-ÜFE mi kullanmalıyım? Satın alma gücü için TÜFE (tüketici enflasyonu) standarttır. Yİ-ÜFE daha çok vergi maliyet-endekslemesinde kullanılır.

Dolar bazında getiri her zaman daha mı iyi? Hayır. Kur ve enflasyon farklı hızlarda hareket eder; bazı dönemlerde TL-reel, bazılarında USD getirisi daha yüksek çıkar. İkisini birlikte değerlendir.

Mevduat enflasyonu yener mi? Çoğu dönemde mevduat faizi enflasyonun altında kalır (reel kayıp). Bunu net görmek için reel getiri hesabı şart.